Recensies
Dunkirk

Dunkirk op 70mm

Laten we eerst dit uit de weg helpen: Dunkirk had natuurlijk direct een 70mm release moeten krijgen en niet een maand na de première. Is het een (tweede) bezoekje aan de bioscoop - dit geval het Amsterdamse EYE, de enige plek waar je 70mm kunt zien- waard?

Dunkirk gaat over Operatie Dynamo. De grootschalige evacuatie in 1940 waarbij de geallieerden meer dan 330.000 soldaten wisten te redden uit bezet Frankrijk.

De film is geregisseerd en geschreven door Christopher Nolan. Dat alleen zou al genoeg moeten zijn om enthousiast te worden. Hij levert niet snel een standaard film af, en Dunkirk is geen uitzondering. De film opent abrupt en gooit je direct in de actie. Hierna krijg je de evacuatie vanaf drie verschillende perspectieven te zien: vanaf de kade, vanaf één van de burgerbootjes vanuit Engeland en vanuit de lucht. Het wordt vooral interessant zodra de verhaallijnen door elkaar heen gaan lopen. Zo zie je dezelfde vliegtuigcrash eerst vanuit de lucht, en daarna nog een keer vanaf het water. Als kijker kan je zo zelf de puzzelstukjes bij elkaar leggen, om de hele gebeurtenis als een compleet plaatje te zien.

Ik heb Dunkirk nu twee keer gezien waarvan één keer op 70mm. Het verschil mag er zijn.

Nolan mag dan een briljante verhalen verteller zijn, maar hij is niet overal even goed in. Zijn personages hebben meer dan eens de neiging om hardop te vertellen hoe ze zich voelen, terwijl lang niet alles uitgelegd hoeft te worden. Met Dunkirk lost Nolan dit probleem op. Niet door met geloofwaardige teksten te komen, maar simpelweg door zijn personages überhaupt niks meer te laten zeggen. De soldaten worden niet voorgesteld en praten weinig met elkaar. Hierdoor voelt de film meteen realistischer aan. In het echte leven geven soldaten immers ook geen hele toespraken terwijl ze sterven. Dunkirk krijgt door deze aanpak veel weg van een documentaire. Het gevolg is wel dat we meteen helemaal niets weten over de soldaten. Wie zijn ze, waar komen ze vandaan, waarom vechten ze mee? Dit soort vragen blijven liggen en maakt meeleven moeilijker.

De soundtrack verdient ook een eervolle vermelding. Wat John Williams voor Steven Spielberg is, is Hans Zimmer voor Christopher Nolan. De intense, opgejaagde soundtrack maakt het toch al sterke gevoel van claustrofobie en tijdsdruk alleen nog maar heftiger. Het voortdurende getik van de secondewijzer ging mij behoorlijk op de zenuwen werken, en laat dat nu net de bedoeling zijn.

Ik heb Dunkirk nu twee keer gezien, waarvan één keer op 70mm. Het verschil mag er zijn. De film zag er normaal gesproken al bijzonder goed uit, maar op 70mm is het allemaal nog grootser en vooral intenser. Hoogtepunt zijn alle scènes in de lucht: de wijde shots van de blauwe en zonnige hemel vormen een schitterend decor voor de luchtgevechten. Het nadeel is wel dat er soms een krasje of hapering voorbij komt, want dat is het verschil tussen analoog en digitaal, maar storend was het niet.

Als je Dunkirk gemist hebt, dan heb je met de 70mm versie meteen de mooist mogelijke kijkervaring pakken. Maar heb je de film een paar weken geleden al gezien, dan is dat waarschijnlijk niet genoeg om terug voor naar de bioscoop te rennen.