Recensies
78/52

Dé douchescène onder het mes

Genoeg te kijken op Netflix, maar wat kies je? Als je een filmische masterclass wil krijgen over dé bekendste filmscène aller tijden en welke keuzes een meester-regisseur maakt, zoek dan naar het (een beetje verborgen) documentairepareltje dat 78/52 heet...

Wat komt als eerste in je op bij het horen van de naam Alfred Hitchcock? Misschien wel het beeld van de regisseur zelf. Strak in pak zoals altijd. Of misschien zijn bijnaam “Master of Suspense”? Het kan ook dat je aan een scène uit een van zijn vele films denkt. Als dat het geval is, dan durf ik te wedden dat je nu de legendarische douchescène uit zijn meesterwerk Psycho in gedachten hebt. De weergave van deze brute moord behoort tot een van de meest invloedrijke scènes uit de filmgeschiedenis. Dit komt door de schokkende inhoud, maar minstens door de revolutionaire. Maar hoeveel valt er nu te vertellen over deze ene scène die nog geen drie minuten duurt? Dat is de vraag die de makers van 78/52 zichzelf stelden. Het antwoord? Genoeg materiaal om een documentaire van anderhalf uur mee te vullen!

78/52 heeft zichzelf als doel gesteld om deze ene scène uit Psycho helemaal door te lichten. Hierbij echoot de liefde die de documentairemakers hebben voor het bronmateriaaldoor de hele film heen. Constant wordt geprobeerd om de sfeer van Psycho na te bootsen. Om te beginnen is 78/52 net zoals Psycho in zwart-wit opgenomen. Daarnaast lijken de makers het volledige Bates Motel te hebben afgehuurd voor hun te interviewen gasten. Dit zijn allerlei bekende acteurs, regisseurs, componisten en andere horrorfanaten die in de filmindustrie werkzaam zijn. Zij laten vanuit 'hun' motelkamer hun licht schijnen op vrijwel alles wat met die ene scène te maken heeft.

Die ietwat eigenaardige titel 78/52 slaat op het aantal cameraposities (78) en het aantal cuts (52) die gebruikt zijn bij het maken van de douchescène. Na het zien van 78/52 heb ik het idee dat ik van al deze cameraposities en cuts de achterliggende gedachte uitgelegd heb gekregen. Alles wat maar enigszins van belang is, wordt aangehaald. Soms is dat interessant en wordt echt een diepere laag aangeboord. Bijvoorbeeld wat de achterliggende betekenis van een schijnbaar onbelangrijk schilderijtje is. Maar soms is het overdreven gedetailleerd. Zo wordt zelfs de invloed van het behangpatroon (!) op het horrorgenre besproken.

Over het algemeen zijn het bovenal interessante observaties die ik zelf volledig gemist heb bij het kijken van Psycho. Bijvoorbeeld dat de muziek tijdens de scène gelijk loopt met de hartslag van de douchende (en uiteindelijk stervende) Marion.

Tegenwoordig kijken we heel anders naar een film als Psycho. Daarom is het gemakkelijk om over het hoofd te zien hoe choquerend de film destijds was. Maar na het zien van deze filmmasterclass weet je precies waarom Psycho die legendarische plaats in de filmgeschiedenis inneemt. Of je daarna nog ooit onder de douche durft te stappen zonder eerst de deur te barricaderen, tsja, dat is maar zeer de vraag....