Recensies
Bethlehem

Boeiend en schokkend relaas

Bethlehem (2013, Israël) gaat over de relatie tussen een agent van de inlichtingendienst Razi (Tsahi Halevi) en zijn informant Sanfur (Shadi Mar’i), het broertje van een Hamas-militant die op de 'most wanted'-lijst staat. Is Razi bereid Sanfur, die bijna als een zoon voor hem is, op te offeren in het belang van de missie? En kiest Sanfur voor het leven als 'rat' voor de geheime dienst, of is de familieband het belangrijkst?

Met de naderende feestdagen denk je bij de titel al automatisch aan een zoet kerstbeeld met een onschuldige baby in een kribbetje. De film Bethlehem zou hier niet meer van kunnen verschillen. ‘Geloof’ geeft in dit verhaal alleen een bittere nasmaak. Steden als Jeruzalem en Bethlehem staan helaas symbool voor (of zijn het decor van) gewelddadige conflicten, hoog oplopende spanningen en aanslagen. Vreedzaam is anders. Israël en Palestina verkeren al decennia op de voet van oorlog, elk op zoek naar bevrijding en zegeviering van de eigen geloofsovertuigingen.

Hij maakt van het verhaal geen optimistisch Hollywoodachtig sprookje  

Harde realititeit 

Yuval Adler legt in zijn speelfilmdebuut Bethlehem dat conflict onder de microscoop. Hij zoomt in op de relatie tussen twee personen, ieder aan de andere kant van het metaforische oorlogsfront, allebei zeer betrokken. Adlers wilde hiermee de contrasten omarmen en benadrukken in plaats van ze weg te poetsen. Missie geslaagd: we zien dat een hechte band tussen twee mensen die veroordeeld lijken elkaars vijand te zijn, heel goed mogelijk is. Razi geeft diep om de Palestijnse Sanfur, en Sanfur belt als eerste de Israelische agent wanneer hij zichzelf weer eens in de problemen heeft gewerkt – niet zijn bloedeigen vader of broer. Tegelijkertijd schuwt Yuval Adler de harde realiteit niet. Hij maakt van het verhaal geen optimistisch Hollywoodachtig sprookje.

Geen poespas

Ook in zijn stijl blijft Adler ver weg van het bombastische en dramatische filmwerk dat Hollywood eigen is. De Israëlische regisseur – die samen met een Arabische journalist het scenario schreef – houdt zijn stijl puur en realistisch, en poespas als muziek wordt maar heel spaarzaam gebruikt. De stiltes die volgen op gewelddadige beelden worden daardoor soms oorverdovend. Het zijn momenten van bezinning, waarin de stilte ons leert hoe hard de wereld kan zijn. Een aantal scènes deden mij even slikken, maar de film werkt daarnaast als een raam dat ons vanuit ons comfortabele Westerse wereldje even laat zien hoe het er op een andere plek op dezelfde aarde aan toegaat. Het leert ons iets over de situatie daar én over hoezeer wij mensen bepaald worden door onze nabije omgeving. Maar bovenal vertelt Adler ons met zijn film een ontroerend verhaal waar je geboeid en geschokt naar blijft kijken.