Nieuws

Heel convenient: 5 praktijktips van documentaireregisseur Jon Shenk

Wat is de overeenkomst tussen de planeet Naboo en onze eigen Aarde? Beide werden in beeld gebracht door documentairemaker Jon Shenk, die samen met zijn vrouw het vervolg op de klimaatdocu An Inconvenient Truth maakte. Wat voor tips heeft deze documentaire-prof in de aanbieding?

#1 Een filmopleiding kan een mooie springplank zijn
"Ik studeerde documentairefilm op de universiteit van Stanford, en daar leerde ik alles over hoe je met documentaire een verhaal kunt vertellen én de geschiedenis van het genre. Ik ontmoette er ook Bonni, met wie ik samenwerk en met wie ik ben getrouwd. En ik heb mijn eerste baantje aan mijn studie te danken. Na mijn afstuderen hoorde een oude leraar dat George Lucas op zoek was naar jonge filmers om het proces rond Star Wars: The Phantom Menace te documenteren. Ik werd aangenomen als de inhouse documentarian. Het meest trots ben ik op The Beginning, dat is haast een cinema verité-project van George Lucas aan het werk.

#2 Geef je ogen de kost op de filmset
"De set van The Phantom Menace was praktisch mijn twééde filmschool. Daar zag ik met eigen ogen wat ieders vak is, en hoe door de wol geverfde veteranen, de beste van de besten - van de lichtcrew tot de cameraman en van de scenarist tot de visual effects-kunstenaars van ILM - werkten. Heel leerzaam!

#3 In documentaires draait het om vertrouwen
"Het is belangrijk dat je een band hebt met de persoon die je volgt. En dat die weet dat die jou volledig kan vertrouwen. Je moet dus geheimen kunnen bewaren - toen ik voor George Lucas ging werken, waren de Star Wars-prequels nog top secret. Ook bij Al Gore voor An Inconvenient Truth 2 draaide het om vertrouwen. Je moet echt een band met elkaar opbouwen, want je moet hem dag in, dag uit, maandenlang volgen. Ik denk dat we wel honderd uur materiaal draaiden, en uiteindelijk zie je daar maar 90 minuten van terug in de film. Je ziet hem in de privé-omgeving van zijn huis en zijn kantoor, en aan het werk achter de schermen van het politieke bedrijf. Dat soort scènes zouden onmogelijk zijn als je niet op goede voet staat met jouw hoofdpersoon. Ik denk wat dat betreft dat het niet uitmaakt of je documentaires of fictiefilms maakt. Elke regisseur moet een warme atmosfeer scheppen die uitnodigt tot samenwerking, helemaal als je persoonlijke verhalen wilt vertellen."

#4 Maak films waar je achterstaat
"Bonni en ik hadden al The Island President gemaakt, die over hetzelfde onderwerp gaat als An Inconvenient Truth 2. Dat scheelde dus wel al het nodige huiswerk. Maar toen we Al voor het eerst ontmoetten, in zijn huis, kregen we de tien uur durende update van zijn klimaatpresentatie en zagen we zijn passie en energie, maar ontdekten ook hoeveel hoopvolle initiatieven er zijn. Bonni en ik vinden klimaatverandering een van de belangrijkste fenomenen van de tijd waarin we leven. Als filmmakers willen we de verantwoordelijkheid nemen om de hete hangijzers van nu onder de aandacht te brengen. Het is een onderwerp dat ons persoonlijk raakt, het verhaal van de goede mensen op deze wereld die hard hun best doen om de schade te stoppen en de wereld te herstellen. De productiemaatschappij, Participant Media, maakt films die een sociale boodschap overbrengen door de kijker emotioneel te betrekken. Van documentaires als An Inconvenient Truth 2 en The Cove tot fictiefilms als Spotlight, Lincoln en Wonder.

#5 Films kunnen de wereld veranderen
"Bij het bestrijden van klimaatverandering denk je waarschijnlijk direct aan wetenschappers, technologen en politici. Maar íedereen maakt deel uit van de oplossing. Journalisten natuurlijk, maar ook films en filmmakers, docenten of gewone burgers. Iedereen kan zijn stem gebruiken om aan een schonere, gezondere toekomst te bouwen, en om beslissingen te nemen."