Nieuws

2001 viert 50ste verjaardag

Vandaag is het 50 jaar geleden dat Stanley Kubricks meesterwerk 2001: A Space Odyssey in première ging.

Toen 2001: A Space Odyssey 50 jaar geleden in première ging, was het nog niet de overrompelende filmklassieker die het nu is. De waardering kwam later: de film was zijn tijd ver vooruit. Dát de film er vandaag nog steeds wonderschoon uitziet, komt ook omdat alle visual effects met échte modellen en cameratrucs tot stand kwamen - computeranimatie was nog niet uitgevonden.

In de tussenliggende jaren is 2001 een mijlpaal gebleken en een grote inspiratiebron, o.a. voor Christopher Nolan (voor Inception). Geen toeval dus dat Nolan op het komende filmfestival van Cannes een gloednieuwe 70mm-versie van zijn lievelingsfilm zal presenteren.

Je moet maar lef hebben: je maakt een moderne sf-film maar vult de soundtrack met klassieke walsmuziek! Of je noemt hem ‘2001’ en laat het eerste gedeelte afspelen in… de prehistorie! In Stanley Kubricks meesterwerk duikt daar, tussen de aapmensen, ook een mysterieuze monoliet op. Is het soms onder invloed van die vreemde steen dat de mens het gereedschap uitvindt?


Kubrick maakt daarna de grootste tijdsprong uit de filmgeschiedenis, door een shot van een in de lucht geslingerd bot over te laten gaan in een shot van een ruimtestation. Vervolgens reizen we door naar de maan (een jaar voor dat in werkelijkheid een mens voet op de maan zette!) die een bijzondere vondst blijkt te herbergen: nog zo’n vreemde monoliet. Om het raadsel op te lossen vertrekt uiteindelijk een missie naar Jupiter. Aan boord van het ruimteschip is een zeer bijzonder ‘bemanningslid’: HAL 9000, een computer die kunstmatig intelligent is.


2001: A Space Odyssey is volstrekt uniek is in zijn soort. Het is aan de ene kant uiterst realistische science fiction, waarin alle technische details lijken te kloppen. Maar met sommige voorspellingen zat Kubrick er flink naast, want denkende computers en bemande maanbassissen bestaan nog niet. De astronauten maken wel weer gebruik van iets dat verdacht veel op een iPad lijkt. Samsung haalde het zelfs aan als argument in een slepende rechtszaak versus Apple! Tegelijkertijd is 2001 behoorlijk mysterieus en ongrijpbaar, met een spiritueel en trippy einde.