Must sees

Tanna

  • Geweld
  • Eng
  • Ouder dan 12 jaar
  • Regie: Martin Butler & Bentley Dean
  • Met: Mungau Dain, Marceline Rofit, Marie Wawa

Wawa en Dain zijn smoorverliefd op elkaar. Klinkt leuk, maar er zijn twee problemen. Ten eerste wonen ze op Tanna, een piepklein eiland in de Grote Oceaan, waar de bevolking nog eeuwenoude wetten volgt. Zelf je partner kiezen is daar niet aan de orde. 

Ten tweede wordt Wawa uitgehuwelijkt aan een vijandelijke stam als middel om vrede te sluiten. De twee geliefden slaan op de vlucht, opgejaagd door hun eigen stam en woedende rivalen.

Over de makers

  • Regisseurs Bentley Dean en Martin Butler zijn twee Australische documentairemakers.
  • Tanna is hun speelfilmdebuut. Op het filmfestival van Venetië won het de publieksprijs, terwijl de MovieZone Jury op het International Film Festival Rotterdam de film nomineerde als een van de drie kanshebbers op de award.
  • Samen vormden ze de hele crew van Tanna. Dean deed de camera, Butler het geluid.

Wereldcinema

Als je puur op basis van jouw bioscoopbezoek een wereldkaart zou moeten tekenen, dan zou die er een stuk anders uitzien dan het plaatje van Google Earth. Bij ons is Amerika dankzij de Hollywood-industrie oververtegenwoordigd op het witte doek. Ga je naar een niet-Amerikaanse productie, dan is de kans groot dat je óf een Nederlandse film kijkt, of anders eentje uit een ander Europees land (en dan met Groot-Brittannië, Frankrijk of Duitsland als grote kanshebbers). Toch worden er in alle windstreken films gedraaid en gemaakt. Soms in een gigantische industriële schaal, zoals in Bollywood (India) en in Nollywood (Nigeria). En de Chinezen kunnen er ook wat van. Voor films die 'van ver komen' wordt de term wereldcinema gebruikt. De term slaat niet alleen op geografische afstand, maar wordt ook als synoniem gebruikt voor niet-commerciële films. Films dus waar het artistieke element het belangrijkst is.

Als iets wereldcinema is, dan is het wel Tanna. Want de kans is nul komma nul dat je ooit eerder een film zag die op dit eilandje (bevolking: 30.000) werd gedraaid, of op een ander eiland uit de Vanuata-archipel. Sterker nog, de acteurs uit de film hadden tot twee jaar geleden nog nooit een film gezien. Hoe maak je dan duidelijk wát film is? Dean & Butler lieten de stam op hun laptop het soort film zien dat ze voor ogen hadden: Ten Canoes. Die film van de Nederlands-Australische filmmaker Rolf de Heer vertelt ook een inheems verhaal, in dit geval over een kleine Aboriginalstam.

Tanna is uniek door zijn setting en het lokale verhaal, maar voelt tegelijkertijd ook heel universeel. Want een verliefd stel dat door conventies, gebruiken en twisten wordt gesaboteerd is al sinds William Shakespeare Romeo & Julia neerpende (en waarschijnlijk al ver daarvoor) een succesformule - in álle culturen en plekken op de aarde.

Documentaire vs fictie

Dat Tanna veel weg heeft van een documentaire is met twee documentaire-regisseurs geen toeval. De handheld camera versterkt het gevoel dat je naar iets 'echts' kijkt, maar ook het feit dat het om een waargebeurd verhaal gaat speelt mee. De regisseurs vertrokken zonder zelfs maar een scenario-idee naar Tanna, woonden zeven maanden bij de Yakel-stam, observeerden er de rituelen en destilleerden uit hun research dit tragische liefdesverhaal. Het is dus net zo goed een scenario van twee Australiërs als van de Yakel-stam. Ook dat versterkt het gevoel van authenticiteit. Net zoals het feit dat de 'acteurs' geen acteurs zijn, maar meestal zichzelf spelen, of voor de camera nadoen hoe ze in het alledaagse leven zouden reageren. Kijk maar naar de aftiteling, dan zie je de meeste namen van de personages hetzelfde zijn als die van de acteur. Ook de medicijnman en het stamhoofd spelen gewoon zichzelf.

Nadat de film helemaal afgewerkt was, gemonteerd en van muziek voorzien, keerden Dean & Butler terug naar Tanna, met een beamer en een scherm. Dean: "De dag erna kregen we de mooiste recensie ooit. Het opperhoofd kwam naar ons toe en zei: we weten dat jij en Martin het idee hadden om een film te maken met jullie apparatuur en zo, maar we willen jullie even laten weten dat wij het als onze film beschouwen."