Films 1895 - 2015
2012

The Hobbit

The Hobbit is de eerste speelfilm waarin twee keer zo veel beeldjes per seconde voorbijkomen als in een normale film: 48 dus.

'Fotografie is de waarheid, en film is de waarheid, 24 beeldjes per seconde', aldus de geroemde Franse cineast Jean-Luc Godard. Een lange tijd, zo'n tachtig jaar, had hij daarin het grootste gelijk. Want Godard is, net als wij, sinds de komst van geluidsfilm gewend aan die frame rate in de bioscoop. In het tijdperk van de zwijgende film, vóór 1927 dus, was dat anders. Toen kon het aantal beeldjes per seconde enorm variëren: de ene film was op 16 beeldjes per seconde geschoten, een andere op 22 of 26. De geluidsfilm vereiste vanwege het synchroongeluid een standaard. Die werd op 24 vastgelegd. (Televisie zendt films overigens uit met een frame ratevan 25 beeldjes per seconde; daardoor duurt een film op tv altijd een fractie korter dan in de bioscoop).

Die afspraak had grote invloed op de look van film: het veroorzaakte de kenmerkende flikkering van het beeld. Hetzelfde geldt voor het fenomeen van de bewegingsonscherpte: als de camera bijvoorbeeld snel van links naar rechts beweegt, wordt het beeld vaag. Lange tijd droomden filmpioniers van meer beeldjes per seconde, want dat zou haarscherpe plaatjes opleveren én een einde betekenen aan die flikkering. Technisch was het wel mogelijk natuurlijk, maar het vervangen van alle filmprojectoren was een te kostbare zaak. Nu de meeste oude analoge projectoren vervangen zijn door digitale, is het vertonen van meer beeldjes per seconde opeens wel haalbaar.

The Hobbit is de eerste speelfilm waarin twee keer zo veel beeldjes per seconde voorbijkomen als in een normale film: 48 dus. Volgens regisseur Peter Jackson is dat vooral nodig omdat The Hobbitóók in 3D is geschoten. Daardoor zou de kenmerkende flikkering extra vermoeiend zijn voor de ogen en bij sommige mensen hoofdpijn opwekken. Jackson is ervan overtuigd dat daaraan een einde is gekomen met een verdubbeling van het aantal frames. Hij denkt ook dat jongere kijkers er eerder aan zullen wennen dan oudere. Dat een 48-beeldjes-film er heel anders uitziet, daar zijn vriend en vijand het over eens.

De eerste bevindingen: het nieuwe format is supersensationeel en oogt haast echter-dan-echt in de grote spektakelscènes en helikoptershots van de landschappen. In de kleinere, intieme dialoogscènes vinden veel kijkers het effect minder mooi; ze moeten dan soms aan een oude, versleten soapserie denken. Voor iedereen is het in het begin echt even wennen, want het is een totaal nieuwe kijkervaring.