Prometheus 3D

Een prehistorische grottekening die wetenschapper Elizabeth Shaw in Schotland ontdekt, blijkt een galactische uitnodiging. Op de tekening staat een vreemde constellatie van sterren; dezelfde constellatie die ook door andere oude beschavingen in de loop van de geschiedenis op muren is gekalkt. Volgens Shaw leidt dat tot de conclusie dat de mensheid door een buitenaardse intelligentie is geschapen. Anno 2093 monstert ze aan op het kolossale ruimteschip Prometheus, met aan boord onder anderen een koele bitch (Theron) en een nog killere robot (Fassbender). De bestemming: de onherbergzame planeet LV-233. Let op, we zeiden onherbergzaam, niet onbewoond…

De filmmaker
- Voor de Engelse Ridley Scott is dit na dertig jaar afwezigheid zijn terugkeer naar de science fiction. Met Alien (in 1979 pas zijn tweede film) en Blade Runner (1982) drukte hij nadrukkelijk zijn stempel op het genre, want beide films zijn mijlpalen. Scott heeft de sf-smaak weer te pakken, want momenteel werkt hij aan een Blade Runner-vervolg.
- Voordat hij met Alien doorbrak, was Scott regisseur van commercials. Hij maakte een aantal legendarische reclames, onder andere voor Apple en Pepsi. Ook uit zijn speelfilms blijkt zijn oog voor visueel spektakel; óók later werk als Gladiator en Black Hawk Down.
- Een van zijn lievelingsfilms is de klassieker Lawrence of Arabia. Een fragment daaruit heeft Scott in Prometheus weten te smokkelen.
- Scott staat bekend om zijn sterke vrouwenrollen – Alien was in dat opzicht een revolutie en maakte van de onbekende Sigourney Weaver een ster. Ook Thelma & Louise stonden hun mannetjes en G.I. Jane ging over een vrouwelijke commando. Prometheus heeft twee ijzersterke dames rondlopen in de gedaante van Noomi Rapace en Charlize Theron.
- Ridley’s jongere broer Tony werkte tot zijn zelfmoord in 2012 ook in Hollywood als regisseur (maar is toch ietsjes minder succesvol of origineel), en ook zoon Jake leverde al twee films af.

Omgekeerde volgorde
Hoewel Ridley Scott Prometheus maar liefst 33 jaar na Alien maakte, speelt het verhaal zich vóór de noodlottige gebeurtenissen aan boord van het ruimteschip Nostromo af. Daarmee is Prometheus dus een prequel. Dat de films verwant zijn is overduidelijk, zowel qua verhaal als qua vormgeving. Het buitenaardse ras die ultrakort in Alien (in gefossiliseerde vorm) opdook, speelt nu de hoofdrol. Ook de bedrieglijk menselijke robot, de steenrijke maar niet altijd betrouwbare multinational Weyland, de vlammenwerpers als wapentuig en parasitaire organismen keren terug. Behalve een overlap in verhaalelementen bevat Prometheus scènes die variaties zijn op bekende scènes uit Alien.

In Hollywood is men dol op vervolgfilms – er wordt wel eens gezegd dat de filmindustrie aan ‘sequelitus’ lijdt. Prequels zijn wat zeldzamer, maar duiken steeds regelmatiger op. George Lucas maakte ze allebei. Na zijn blockbuster Star Wars (1977) produceerde hij eerst twee sequels, The Empire Strikes Back (1980) en Return of the Jedi (1983), wachtte vervolgens een jaartje of vijftien en begon toen aan een complete prequel-trilogie over de jonge jaren van Darth Vader. De ideale kijkvolgorde volgens Lucas: beginnen met The Phantom Menace (1999) en zes films later eindigen met Return of the Jedi (1983).

Prequels zijn dus een soort verlate voorlopers. Soms sluiten ze naadloos op de originele film aan. Zo eindigt The Thing (2011) exact waar John Carpenter’s The Thing in 1981 ophield. Soms zien filmmakers in een prequel een handige uitweg – bijvoorbeeld als hun hoofdpersonages in de oorspronkelijke film sterven. De makers van Paranormal Activity 2 en 3 maakten handig gebruik van die oplossing. Prequels kunnen ook een mooi middel zijn om de originele films in hun waarde te laten, maar om tegelijkertijd toch een nieuwe start te maken: Rise of the Planet of the Apes (2011) en X-Men First Class (2011) zijn daarvan fraaie voorbeelden, maar ook Puss in Boots (de avonturen van de Gelaarsde kat voordat hij het pad van Shrek kruiste). Pre- en sequels zijn helemaal in de mode, maar bestaan al een tijdje.

Een van de meest opmerkelijke films die prequel én sequel tegelijkertijd is, is The Godfather 2. Heel bijzonder, en trouwens ook bijzonder goed!

Over smaak valt te twisten, maar ook over definities. Mogen The Hobbit-films waarin de jonge hobbit Bilbo die ene Ring vindt bijvoorbeeld prequels van de Lord of the Rings-trilogie worden genoemd? En als je weet dat schrijver J.R.R. Tolkien éérst De hobbit schreef, en pas jaren later In de ban van de ring?

Wat is science fiction
Science fiction is een populair genre, in strips, boeken en in films. Tegelijkertijd is de sluitende definitie best lastig te geven. Hoeveel ‘science’ moet er bijvoorbeeld in het verhaal zitten om het predicaat sf te verdienen? Tegelijkertijd is het ook heel simpel. Een schrijver vatte het ooit zo samen: “Science fiction is net porno: niemand kan omschrijven wat het precies is, maar als je het ziet, herken je het.” Waar je sf dan precies aan herkent? Natuurlijk aan de prominente rol van technologische uitvindingen, zoals de robot of denkende computers. Maar ook tijd- en ruimtereizen, toekomstige samenlevingen, buitenaardse wezens en parallelle werelden zijn typische sf-elementen. Prometheus zit van voor tot achter volgeplamuurd met sf-elementen (een intelligente robot, diepvriesbedden, een volautomatische operatietafel en buitenaards leven), maar brengt ze, hoe vergezocht ook, toch uiterst geloofwaardig in beeld. Science fiction laat zich trouwens ook lekker mengen met andere genres. Van een sf-western (Cowboys & Aliens) en een sf-film noir (Blade Runner) tot sf-horror (Alien) en sf-komedie (Men in Black).

Bekijk hier de 13 sf-films die je gezien MOET hebben!