Pizzamaffia

Hoe een hechte familie in een ware pizzaoorlog belandt.

De neven Bram en Haas zijn de snelste pizzakoeriers van Pizzeria Novara en ‘matties for life’. Elk avond racen ze op hun runners door de stad en halen de hardste stunts uit om als eerste bij de klant te zijn. Brams vader, eigenaar van de pizzeria, is ziek geworden en daarom runt zijn broer de tent. Maar er verdwijnt geld uit de kas, wat tot ruzie leidt tussen Brams vader en zijn broer. De broer begint een eigen pizzeria aan de overkant van de straat. Binnen de kortste tijd ontstaat er een pizzaoorlog waarin iedereen wordt meegesleept.

Filmmakers

De schrijver
De schrijver Khalid Boudou is geboren in 1974 in Marokko. Hij schrijft boeken, columns, artikelen, theaterstukken en gedichten. Boudou werd bekend met zijn roman Het schnitzelparadijs (2001) vol hilarische gebeurtenissen en maffe personages. Dit boek werd in veel talen vertaald en werd bekroond met Het Gouden Ezelsoor, de prijs voor het best verkochte debuut in 2002. Pizzamaffia was zijn eerste jeugdboek en werd genomineerd voor de Jonge Jury Prijs. Khalid Boudou is geen schrijver die zich opsluit in zijn werkkamer. Hij staat ook graag op het podium zoals op de festivals Lowlands, Crossing Border en De Nachten.

De regisseur
Tim Oliehoek (1979) was achttien toen hij de amateurfilm Buy or Die maakte. Daarna ging hij naar de Nederlandse Film en Televisie Academie. Zijn afstudeerfilm Isabelle was een verfilming van het gelijknamige boek van Tessa de Loo. Tim heeft veel reclamespotjes gemaakt, sommige zul je wel kennen, bijvoorbeeld die voor Super de Boer. In de speelfilms die Tim maakt zit altijd veel actie en stuntwerk. Dat zie je niet vaak in Nederlandse films. Het is duur en moeilijk om geloofwaardig te maken. Tim trekt zich daar niks van aan en volgt zijn eigen gevoel.

Meer weten?
Kijk hier voor meer informatie over de regisseur. Hier is meer te lezen over de schrijver van het boek.

Thema

Van boek naar film
Pizzamaffia van Kahlid Boudou verscheen in 2007 en werd begin 2011 verfilmd. In Nederland worden veel boeken verfilmd. Om van een boek een film te maken, wordt er eerst een scenario gemaakt. Dat is het filmverhaal uitgeschreven in de volgorde waarin het verhaal vertoond gaat worden. In een filmscenario staat meer informatie dan in het boek. Als je een boek leest, verzin je zelf de omgeving erbij. Een boek kan echter niet een op een gebruikt worden om een film van te maken. Niet alles wat in het boek staat, kun je laten zien in beelden en sommige dingen die niet in het boek staan, moet je juist wel uitbeelden in de film. Daarom wordt er een vertaalslag gemaakt in de vorm van een scenario. In een scenario staat precies waar de film zich afspeelt, wie aan het woord is en wat er gezegd wordt.

Op basis van het scenario wordt een storyboard gemaakt, een soort stripverhaal van alle scènes, om de opnamen voor te bereiden. Daarin is onder meer zichtbaar vanuit welke hoek gefilmd wordt. Deze informatie heeft de filmmaker nodig om er een goede film van te maken, maar is ook heel belangrijk voor de cameramannen en de acteurs.
Als een boekverfilming succesvol is, verschijnt er vaak een filmeditie van een boek. Daarin sluit het verhaal aan bij de film. Vaak staan er ook foto’s uit de film in. Er is ook een filmeditie verschenen van Pizzamaffia. Maar dat niet alleen.

Speciaal voor de liefhebbers van de film schreef Boudou het boek: Echte mannen heten geen Haas, over het hoofdpersonage Haas. Dus eigenlijk is het verhaal Pizzamaffia op vier manieren verschenen: Het originele boek Pizzamaffia, de film Pizzamaffia, het boek Pizzamafia, de filmeditie en het boek Echte mannen heten geen Haas. Vier versies dus van één verhaal. Wat zijn de verschillen tussen deze versies? Welke tekst, boek of film is het beste? Kun je deze versies eigenlijk wel met elkaar vergelijken?

Perspectief
Film en literatuur zijn heel verschillend, ze hebben andere kenmerken. Daarom kun je een boek ook moeilijk vergelijken met de film. Neem bijvoorbeeld het vertelperspectief, het standpunt van waaruit een verhaal wordt verteld. Een boek of een film kan meerdere vertellers hebben, die elkaar afwisselen. Maar het vertelperspectief in een boekverfilming hoeft niet dezelfde te zijn als in het boek.

Het originele boek Pizzamaffia is geschreven vanuit het ik-perspectief: de hoofdpersoon Bram vertelt het verhaal, zie bijvoorbeeld pagina 9-12: Gebeurd is gebeurd. In boeken kun je verder nog de alwetende verteller aantreffen of het hij/zij- of personale perspectief. Bij het alwetende perspectief is er als het ware een onzichtbare verteller die beschrijft wat de hoofdpersonen beleven. Hij geeft ook commentaar op wat er gebeurt. Bij het personale perspectief is er geen duidelijke verteller van het verhaal. Het verhaal is geschreven in de hij/zij-vorm, maar wordt niet voorzien van commentaar.

In een film zijn er maar twee perspectieven mogelijk: het belevend perspectief of het alwetend perspectief. Pizzamaffia, de film, wordt verteld vanuit het belevend perspectief: het verhaal wordt verteld en beleefd vanuit de hoofdpersoon. Net als het boek begint de film met een terugblik: bij de inleiding van de film vertelt Bram wat er is gebeurd. Hij weet al hoe het verhaal afloopt, maar alleen vanuit zijn eigen perspectief. Vervolgens speelt de film zich af in de tegenwoordige tijd en zie je een opeenvolging van gebeurtenissen die door Bram worden beleefd. Aan de camerastandpunten kun je zien wat het vertelperspectief is van een film.

Verwijzingen, quotes en muziek
Veel schrijvers worden geïnspireerd door dichters of songwriters. Daarom vind je vaak een quote of een gedicht aan het begin van een boek. Het boek Pizzamaffia begint ook met een quote, maar dan van een personage uit een film: ‘The world is yours’ van Tony Montana uit de film Scarface. Scarface gaat over een Cubaanse vluchteling die in de VS in de gevangenis zit. Het verhaal zit vol moord, drugs en machtsvertoon. De film heeft veel invloed gehad. Veel jongeren zien Tony Montana als rolmodel en vinden zijn uitspraken vet cool. Van de film is trouwens ook een computerspel uitgebracht in 2006, dit heet Scarface: The World is Yours.

In Pizzamaffia zitten veel verwijzingen naar uitspraken van Tony Montana. Haas denkt net als Tony dat de wereld maakbaar is en je het geheel naar je eigen hand kan zetten.
Behalve de verwijzing naar Scarface, wordt er in het boek veel verwezen naar muziek. In het verhaal wordt gedicht, gerapt, gezongen, in het Engels, Arabisch, Nederlands en in straattaal. Muziek gaat over grenzen en het is dan ook niet verwonderlijk dat Bram Alice verovert met een zelf gezongen clip. Lees pagina 57-59: Liefde voor Alice is alles.
In de film komt uiteraard heel veel muziek voor. De muziek ondersteunt de emoties van de hoofdpersoon en illustreert de verschillende culturen.

Wat vinden anderen?
‘Actie genoeg in Pizzamaffia, waarin twee concurrerende pizzakoeriers op scooters door de straten van Den Haag scheuren. De achtervolgingen zijn goed gedraaid en strak gemonteerd, zoals we van Oliehoek gewend zijn. Maar deze keer zit ook het verhaal erachter degelijk in elkaar, en wordt er aardig gespeeld.’ Fabian Melchers. Meer lezen? Klik hier.

‘Nadat ik de flaptekst gelezen had wist ik zeker dat ik dit boek ging lezen. Het leek me niet een moeilijk verhaal, maar wel leuk en spannend.’
Meer lezen? Klik hier.